Zarządzanie zespołem

Dlaczego przywódca musi umieć słuchać?

Maciej Bielak

Świat wymaga od przedsiębiorcy wiele. Każdego dnia uczysz się korzystać z zaawansowanych programów komputerowych, wykorzystujesz w pracy skomplikowane narzędzia, czytasz o wielopłaszczyznowych metodach zarządzania. Tymczasem to, czego tak naprawdę potrzebujesz, by Twój biznes działał jak należy, może być o wiele prostsze. Po prostu… słuchaj.

Przeczytaj, a zrozumiesz lepiej:

  • czego możesz się nauczyć, uważnie słuchając ludzi,
  • przed czym może Cię uchronić umiejętność słuchania innych,
  • czy naprawdę umiesz słuchać, czy tylko tak Ci się wydaje.


John C. Maxwell, autor książki Przywództwo: złote zasady (na której się opieram, pisząc ten tekst), uważa, że dobry przedsiębiorca powinien umieć dobrze słuchać. Według Amerykanina dobrzy słuchacze są bowiem lepszymi przywódcami.

Jeśli nie będziesz słuchał ludzi, nigdy ich nie zrozumiesz

Podstawowa zaleta umiejętności dobrego słuchania polega na tym, że jeśli słucha się ludzi, łatwiej jest ich zrozumieć. Co to ma wspólnego z biznesem? Otóż jeśli chcesz dobrze zarządzać ludźmi, musisz ich zrozumieć, co jest możliwe tylko wtedy, jeśli uważnie ich słuchasz. Ta myśl, może wydawać Ci się banałem, ale wielu przedsiębiorców o niej zapomina.

Pamiętaj też, że jeśli chcesz być przywódcą z prawdziwego zdarzenia, musisz nawiązywać z innymi dobre relacje. A ludzie nigdy nie nawiążą ze sobą dobrych relacji, jeśli się wzajemnie nie zrozumieją. Słuchanie pomaga zatem nie tylko skutecznie zarządzać pracownikami, ale też budować więzi.

(Poniżej ciąg dalszy artykułu...)

Słuchanie to dobry sposób na naukę

Dobry przywódca powinien słuchać krytycznych opinii o sobie, ponieważ dzięki temu może dowiedzieć się o rzeczach, o których nie miał pojęcia, np. o wadliwych procesach funkcjonujących w firmie.

To druga zaleta uważnego słuchania. Jeśli nie będziesz uważnie słuchał swojego otoczenia, to sam ograniczysz sobie dostęp do bezcennych informacji, które pomogą Ci lepiej prowadzić firmę.

Uważne słuchanie ludzi, z którymi współpracujesz, stanowi też cenne źródło informacji o nich samych. Pamiętaj, że każdy człowiek jest inny – jedni wolą pracować w zespole, inni w samotności; jedni wolą pracować w dzień, inni w nocy; jedni są najwydajniejsi przed południem, inni po południu itp.

Piszę o tym po to, żeby pokazać Ci, że dzięki uważnemu słuchaniu będziesz mógł lepiej poznać swoich pracowników i dopasować pracę do ich osobowości, charakterów, predyspozycji itp.

Wreszcie – umiejętność słuchania pomoże Ci dowiedzieć się więcej na temat Twoich klientów. Klienci nie zawsze wyrażają swoje potrzeby wprost, ale dość często robią to pośrednio, np. zadając pytania o produkt lub usługę. Wsłuchiwanie się w głos klientów pozwoli Ci lepiej dopasować produkty lub usługi Twojej firmy do ich potrzeb.

Słuchaj szeptów, a nie będziesz musiał znosić krzyków

Ta cytowana przez Maxwella stara mądrość amerykańskiego plemienia Czirokezów ma głęboki sens. Absolutnie nie oznacza to jednak, że przywódca biznesowy powinien koncentrować się na słuchaniu plotek. W przełożeniu na realia biznesowe porzekadło Czirokezów oznacza po prostu, że uważne słuchanie pozwala w porę rozwiązać problemy w firmie.

Przed chwilą wspomniałem o tym, że dzięki uważnemu słuchaniu można wychwycić informacje o wadliwych procesach w firmie. Ale umiejętność słuchania i wykorzystania w praktyce posiadanych informacji pomaga też rozwiązać problem, zanim jeszcze rozrośnie się on do monstrualnych rozmiarów.

Jeśli w porę usłyszysz, że w firmie może dziać się coś niedobrego, będziesz mógł w porę zareagować. Często szybka reakcja na kryzys pozwala uchronić firmę przed dużymi kłopotami.

Słuchanie buduje zaufanie

Biznes ma sens tylko wtedy, kiedy ludzie sobie wzajemnie ufają, bo na braku zaufania nie da się zbudować trwałych relacji biznesowych. A zdecydowanie łatwiej jest zaufać drugiemu człowiekowi, jeśli uważnie słucha się tego, co mówi.

Jak zauważa Maxwell, jeśli ludzie mają pewność, że ich słuchasz, to stajesz się w ich oczach osobą godną zaufania. Dotyczy to zarówno Twoich pracowników, jak też kontrahentów, klientów oraz Twoich bliskich.

W tym miejscu warto dodać, że jeśli chcesz wytworzyć w firmie atmosferę zaufania, musisz być otwarty na przyjmowanie krytycznych opinii na swój temat. Problem wielu przedsiębiorców polega na tym, że chętnie krytykują innych, ale nie przyjmują negatywnych głosów na temat swoich działań czy własnej postawy. Szczerość musi jednak działać w dwie strony. Jednostronna szczerość może spowodować, że zgromadzisz wokół siebie co najwyżej klakierów i wazeliniarzy, co oczywiście nie ma nic wspólnego z budowaniem zaufania.

Słuchanie udoskonali Twoją firmę

Powyższe zdanie mogłoby być podsumowaniem całego artykułu. Wszystkie zalety uważnego słuchania sprawiają bowiem, że dzięki niemu Twoja firma stanie się lepsza. Za potwierdzenie tej tezy może służyć kolejna myśl, którą przytacza Maxwell. Jej autorem jest Lee Iacocca, były prezes Chryslera, który stwierdził:

„Umiejętność słuchania może decydować o różnicy między przeciętną a znakomitą organizacją”.

Czy umiesz słuchać ludzi?

Chyba każdy człowiek uważa, że doskonale umie słuchać tego, co się do niego mówi. Czy tak jest naprawdę? Niestety, chyba nie. Świadczą o tym statystyki przytaczane przez Maxwella. Mogą Cię zdziwić.

Wynika z nich, że:

  • człowiek słyszy połowę z tego, co się do niego mówi;
  • człowiek interpretuje połowę z tego, co słyszy;
  • człowiek rozumie połowę z tego, co interpretuje;
  • człowiek pamięta połowę z tego, co zrozumie.

A jak wspomniane statystyki przekładają się na praktykę dnia codziennego?Przy założeniu, że przeciętny dzień pracy trwa osiem godzin, okazuje się, że:

  • na słuchaniu spędzamy cztery godziny;
  • słyszymy połowę z tego, co się do nas mówi w ciągu tych czterech godzin;
  • interpretujemy adresowane do nas słowa tylko przez godzinę;
  • rozumiemy tylko pół godziny z tego, co się do nas mówi w ciągu dnia;
  • pamiętamy najwyżej 15 minut z tego, co się do nas mówi przez cały dzień.

I jak, nadal twierdzisz, że umiesz słuchać? Zastanów się, w jakim stopniu jesteś w stanie słuchać ludzi, z którymi współpracujesz, oraz czy umiesz słyszeć to, co jest najważniejsze.

Polecana literatura:

Maxwell J., Przywództwo: złote zasady, Warszawa 2010.

Maciej Bielak

Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej.