Finanse

Marża a narzut – czym się różnią?

Maciej Bielak

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez niedoświadczonych przedsiębiorców jest mylenie marży z narzutem. Może się to wydawać zadziwiające, ale niejedna firma wpadła z tego powodu w problemy finansowe.

Przeczytaj, a zrozumiesz lepiej:

  • czym jest marża netto i marża brutto,
  • jak obliczyć narzut,
  • dlaczego odróżnianie marży od narzutu jest istotne.


Co to jest marża?

Najprościej mówiąc, marża to stosunek zysku ze sprzedaży do ceny sprzedaży, wyrażony w procentach.

Przykład

Załóżmy, że firma kupuje produkt za 80 zł, a następnie sprzedaje go za 100 zł. Zysk ze sprzedaży wynosi więc 20 zł, a cena sprzedaży – 100 zł. W takiej sytuacji marża wynosi 20%, ponieważ:

20 : 100 = 20%

Warto, bym w tym miejscu wyjaśnił także różnicę między marżą netto a marżą brutto.

Otóż marża netto oznacza stosunek zysku netto do ogólnej wartości sprzedaży. Marża netto uwzględnia zatem wszystkie koszty ponoszone przez firmę w danym okresie.

Natomiast marża brutto bierze pod uwagę tylko wydatki bezpośrednio związane ze sprzedażą (np. koszty produkcji lub zakupu towarów, prowizje handlowców itp.), ale nie bierze pod uwagę kosztów pośrednich (np. funkcjonowania biura, czynszów itp.). Inaczej mówiąc – marża brutto wskazuje, jak zyskowna była sprzedaż w określonym czasie, a marża netto określa, jak dochodowa była cała działalność firmy.

(Poniżej ciąg dalszy artykułu...)

Oczywiście marża jest tym większa, im większy jest zysk ze sprzedaży. Obecnie jednak coraz częściej możesz obserwować zmniejszanie się marży, na co składa się wiele czynników, m.in. wzrastające koszty zakupu i funkcjonowania firmy czy zwiększająca się konkurencja.

Marża jest bardzo istotnym parametrem w zarządzaniu firmą, ponieważ pozwala ocenić efektywność firmy i świadczy o jej sukcesie finansowym. Marża daje również możliwość oceny, na ile firma jest w stanie wytwarzać zysk przy różnym poziomie sprzedaży. Marża jest też dobrym punktem odniesienia, pozwalającym oszacować położenie firmy wobec konkurencyjnych przedsiębiorstw z tej samej branży.

Co to jest narzut?

Narzut jest to stosunek zysku ze sprzedaży do ceny zakupu (lub ceny hurtowej), wyrażony w procentach.

Przykład

Posłużę się liczbami z początku artykułu. Firma kupuje produkt za 80 zł, a sprzedaje za 100 zł. Zysk ze sprzedaży wynosi 20 zł, a cena zakupu (cena hurtowa) – 80 zł. Narzut wynosi zatem 25%, ponieważ:

20 : 80 = 25%

Narzut również jest ważnym wskaźnikiem, ponieważ na jego podstawie dość często ustala się cenę produktu. Nie zawsze jest to sposób na uzyskanie ceny optymalnej, bo cena ustalana na podstawie narzutu nie uwzględnia wielu czynników, takich jak np. popyt czy postrzegana wartość produktu.

Jakie są konsekwencje mylenia marży z narzutem?

Pierwszą z konsekwencji mylenia marży z narzutem jest kompromitacja w oczach klienta.

Trudno będzie zdobyć zaufanie klienta takiemu sprzedawcy, który nie odróżnia podstawowych pojęć związanych ze swoją pracą.

Często można usłyszeć od handlowców zwrot: „150% marży”. Tymczasem jest to niemożliwe – jeśli sprzedasz towar po cenie choćby o grosz większej niż cena zakupu, to marża i tak nie osiągnie 100%.

Tylko stopa narzutu może wynosić 150%. Stałoby się tak, gdybyś np.kupił produkty za 500 zł, a sprzedał je za 1250 zł, ponieważ:

(1250-500) : 500 = 750 : 500 = 150%

Natomiast marża w takiej sytuacji wyniosłaby 60%, gdyż:

(1250-500) : 1250 = 750 : 1250 = 60%

Zdarza się, iż na podstawie marży lub narzutu ustala się cenę produktu. W takiej sytuacji skutkiem pomylenia marży z narzutem może być błędna polityka cenowa firmy.

Przykład

Jeśli chcesz sprzedać produkt za 100 zł, a marża ma wynosić 30%, to powinieneś kupić ten produkt za 70 zł. Jeśli natomiast chcesz sprzedać produkt za 100 zł, a narzut ma wynosić 30%, to powinieneś kupić ten produkt za 76,92 zł.

Poza tym jeśli pomylisz marżę z narzutem, to nie będziesz wiedział, ile naprawdę zarobiłeś na sprzedaży.

Przykład

Jeszcze raz wrócę do przykładu produktu kupionego za 80 zł, a sprzedanego za 100 zł. Przypomnę, że w takiej sytuacji marża wynosi 20%, a narzut – 25%. Jeśli zatem np. pracownik firmy, myśląc o narzucie, powie szefowi, że marża wyniosła 25%, mimowolnie wprowadzi go w błąd, ponieważ szef będzie się wtedy spodziewał, że firma zarobiła na sprzedaży więcej, niż stało się to w rzeczywistości.

Oczywiście różnica 5 złotych nie ma żadnego znaczenia, ale jeśli w ciągu miesiąca firma sprzeda 1000 takich produktów (łącznie wartych 100 tys. zł), to dla szefa może się okazać istotne, czy zarobiła na tym 20 tys. czy 25 tys. zł.

Podsumowanie

Mylenie marży z narzutem może zatem nie tylko skompromitować Cię w oczach klientów, ale też wpakować Twój biznes w kłopoty finansowe. Dlatego warto, żebyś zdawał sobie sprawę z różnicy między tymi pojęciami i wiedział, jak posługiwać się nimi w zarządzaniu finansami firmy.

Więcej na temat marży, narzutu, rentowności sprzedaży oraz polityki rabatowej znajdziesz w artykule Bartosza Tomali Dać rabat? A może sprzedawać drożej? Jak obliczyć, co nam się bardziej opłaca?

Maciej Bielak

Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej.