Prawo biznesu

Sprawdź, jaka forma opodatkowania najbardziej Ci się opłaca

Maria Andrzejewska

– Jaką formę opodatkowania wybrać? – zapytała mnie Asia, młoda dziewczyna, która rozważa założenie nowej firmy.

– To zależy. Jaki rodzaj działalności planujesz prowadzić? Bo to najważniejsze.

– Jeszcze do końca nie wiem, mam w sumie kilka pomysłów: tłumaczenia, szkolenia, jak to nie wyjdzie, to projektowanie wnętrz, jak nawet to nie wypali – to firmę sprzątającą.

Niezła rozbieżność – pomyślałam sobie. Chyba zauważyła moją reakcję, ponieważ dodała:

– Są teraz dofinansowania, więc trzeba skorzystać.

– Jakie przychody przewidujesz na początku?

– To zależy od tego, ilu klientów uda mi się zdobyć.

– Coś czuję, że o koszty, które przewidujesz, mogę nawet nie pytać?

– Okaże się w praniu. – Asia macha niecierpliwie ręką.

– OK, moje ostatnie pytanie: czy przewidujesz zatrudnianie pracowników?

– No skąd mam wiedzieć?! To zależy od tego, ile będę miała pracy.

– Asiu, z tych informacji, które mi podałaś, to SKĄD ja mogę wiedzieć, jaką powinnaś wybrać formę opodatkowania?

Zaniemówiła…

Prawda jest taka, że od wyboru formy opodatkowania zależy wysokość podatku, jaki trzeba będzie zapłacić w ciągu roku. Dlatego bardzo ważne jest przyjęcie jakichś założeń w powyższych obszarach, sformułowanie odpowiedzi na kilka dodatkowych pytań – dopiero wtedy można wybierać formę opodatkowania.

(Poniżej ciąg dalszy artykułu...)

Zacznijmy od początku

Przy zakładaniu działalności gospodarczej mamy do wyboru 4 formy opodatkowania:

1. Karta podatkowa

  • Dla kogo? – Przeznaczona dla najmniejszych przedsiębiorstw, które nie korzystają z usług podwykonawców oraz mają ograniczoną liczbę zatrudnionych osób. Dostępna wyłącznie dla podatników wykonujących określone w ustawie rodzaje usług oraz handlu detalicznego. Korzystna dla firm, które uzyskują wysokie dochody (przychód pomniejszony o koszty).
  • Ile? – Określona stała kwota podatku, niezależnie od tego, czy w bieżącym miesiącu uzyskaliśmy dochód, czy stratę. Z reguły te kwoty są mniejsze niżeli w przypadku opodatkowania pozostałymi formami opodatkowania.
  • Minusy – Brak możliwości rozliczenia się wspólnie z małżonkiem w zeznaniu rocznym oraz skorzystania z ulgi na dzieci. Dosyć mocne ograniczenia względem tego, kto może skorzystać z tej formy opodatkowania.

2. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

  • Dla kogo? – Dla przedsiębiorców, których przychody nie przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwoty 250 000 euro (z wyjątkiem niektórych rodzajów działalności). Warto z tej formy opodatkowania skorzystać w biznesach, w których są wysokie marże.
  • Ile? – W zależności od rodzaju świadczonych usług podatek liczy się według stawek 3%, 5,5%, 8,5%, 17% oraz 20% od wartości uzyskanego przychodu. Koszty nie są brane pod uwagę.
  • Zauważ proszę, że stawka 20% jest wyższa aniżeli podatek liniowy (19%), a stawka 17% jest niewiele niższa. Biorąc pod uwagę, że przy rozliczaniu się podatkiem zryczałtowanym nie są brane pod uwagę koszty uzyskania przychodu, w przypadku tych dwóch stawek ryczałt od przychów ewidencjonowanych raczej nie będzie najbardziej opłacalną formą opodatkowania.
  • Minusy
    • Limit 250 000 euro uzyskanych przychodów rocznie,
    • wyłączenia określone w ustawie,
    • brak możliwości uwzględnienia kosztów,
    • brak możliwości rozliczenia się wspólnie z małżonkiem w zeznaniu rocznym (z wyjątkiem przychodów uzyskiwanych z najmu lub dzierżawy prywatnej),
    • brak możliwości skorzystania z ulgi na dzieci.

3. Podatek liniowy

  • Dla kogo? – Podatek liniowy jest wskazany w biznesach, w których są duże (ponad 95 000 zł) dochody. W odróżnieniu od powyższych dwóch form opodatkowania jest dostępny niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności. Nie może być stosowany jedynie przez firmy, które wykonują usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy.
  • Ile? – Niezależnie od wysokości osiągniętego przez firmę zysku, stosuje się stałą stawkę w wysokości 19% od dochodu.
  • Minusy
    • Brak możliwości rozliczania się w zeznaniu rocznym wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci,
    • brak możliwości skorzystania z ulg powodujących zmniejszenie kwoty podatku (darowizny, ulga internetowa, ulga prorodzinna),
    • brak możliwości uwzględnienia kwoty wolnej od podatku (całe 8000 zł rocznie),
    • z opodatkowania liniowego nie mogą korzystać osoby samozatrudnione, czyli takie, które:
      • założyły działalność i świadczą usługi na rzecz jednej firmy,
      • działają pod jej kierownictwem,
      • nie ponoszą odpowiedzialności za wynik pracy,
      • nie ponoszą ryzyka związanego z prowadzeniem działalności.

4. Zasady ogólne

  • Dla kogo? – Dostępna dla wszystkich rodzajów działalności. Tę formę opodatkowania opłaca się wybrać firmom, które osiągają dochody poniżej 85 528 zł oraz mają znaczący udział kosztów.
  • Ile? – Podatek wylicza się według skali podatkowej:
    • od dochodów poniżej 85 528 zł podatek wylicza się według stawki 18%,
    • od dochodów powyżej kwoty 85 528 zł podatek wynosi 32% od nadwyżki,
    • można rozliczać się wspólnie z małżonkiem, korzystać z ulg, odliczyć kwotę wolną od podatku.
  • Minusy – Bardzo wysokie oprocentowanie dochodów powyżej 85 528 zł.

W tym temacie warto wspomnieć również o działalności nierejestrowanej:

  • Dla kogo?
    • Wyłącznie dla indywidualnej działalności osób fizycznych. Nie może być stosowana przez wspólników spółek cywilnych oraz spółek handlowych (z ograniczoną odpowiedzialnością albo akcyjnych).
    • Dla osób, które nie prowadziły działalności przez ostatnie 60 miesięcy.
    • Limit miesięcznych przychodów (nie dochodów!) wynosi 50% minimalnego wynagrodzenia. W 2019 r. stanowi to 1125 zł.
    • Dla firm prowadzących działalność w zakresach, w których można skorzystać ze zwolnienia od VAT oraz obowiązku prowadzenia kasy fiskalnej.
  • Ile? – Jest opodatkowany zawsze stawką 18%.
    • Nie płaci się składek ZUS.
    • Nie płaci się w ciągu roku zaliczek na podatek dochodowy – rozliczenie robi się w zeznaniu rocznym jako przychody z innych źródeł.
  • Minusy – Działalność nierejestrowana staje się działalnością gospodarczą z dniem przekroczenia limitu. W ciągu 7 dni od tego dnia powstaje obowiązek zarejestrowania się do CEIDG.

Dobra wiadomość jest taka, że jeśli sytuacja w naszej firmie się zmieni, mamy możliwość zmiany formy opodatkowania. W tym celu należy złożyć wniosek do urzędu skarbowego w terminie do 20 stycznia, jeśli zmiana dotyczy karty podatkowej, albo do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskałeś pierwszy przychód w danym roku podatkowym – w pozostałych przypadkach.

Pytania, które należy sobie zadać przed wyborem formy opodatkowania

1. Jaki będzie przeważający rodzaj prowadzonej działalności?

Usługi doradztwa na przykład wykluczają możliwość korzystania z rozliczenia się za pomocą ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (a szkoda, ponieważ w branżach doradczych zazwyczaj koszty są dosyć niskie).

2. Jaki będzie orientacyjny przychód?

Jeśli w początkowej fazie działalności firmy przychód będzie niższy niż 1125 zł, warto rozważyć prowadzenie działalności nierejestrowanej.

3. Jakie będą orientacyjne koszty?

Jeśli przychody są wysokie, ale i koszty również – w związku z czym marże pozostają niewielkie – najbardziej będzie opłacać się opodatkowanie na zasadach ogólnych według skali albo podatkiem liniowym, jeśli dochód przekroczy 95 000 zł.

4. Jakie będą marże?

W branżach, w których marże są duże, najbardziej opłaca się karta podatkowa, ryczałt albo podatek liniowy. Upewnij się jednak, czy rodzaj działalności, który wybrałeś, nie znajduje się przypadkiem na liście wyjątków wykluczających kartę podatkową bądź ryczałt.

5. Jakie dochody uzyskuje Twój małżonek?

Jeśli małżonek nie pracuje albo zarabia niedużo warto rozliczać się wspólnie. Możesz w takim przypadku wybrać opodatkowanie na zasadach ogólnych. W zeznaniu rocznym Twój dochód zostanie połączony z jego dochodem i podzielony na 2 osoby. Podatek liczy się od tej połowy.

Pamiętaj, że rozliczanie się kartą podatkową, ryczałtem oraz podatkiem liniowym wyklucza możliwość rozliczania się wspólnie z małżonkiem.

6. Czy masz prawo do ulg?

Podobnie jak w punkcie 5: rozliczanie się kartą podatkową, ryczałtem oraz podatkiem liniowym wyklucza możliwość odliczenia ulg.

7. Czy planujesz zatrudniać pracowników? A może będziesz pracować samodzielnie?

Przy karcie podatkowej mocno ograniczona jest liczba osób, które możesz zatrudnić. Nie możesz również korzystać z pomocy podwykonawców. Może się zatem okazać, że sam ten fakt wykluczy Cię z tej formy rozliczania się.

Mam nadzieję, że teraz rozumiesz, iż zanim założysz firmę, musisz usiąść z kartką papieru, długopisem oraz zaufaną księgową i wszystko wspólnie z nią dokładnie przeliczyć. Nie musisz znać dokładnych kwot, ale orientacyjnie trzeba oszacować swoje przyszłe przychody i koszty.

Zawsze powtarzam, że lepiej więcej czasu poświęcić na planowanie, aniżeli żałować pochopnie podjętych decyzji i tracić czas i pieniądze na naprawianie szkód.

Jeśli doczytałeś ten artykuł do końca, jestem pewna, że wiesz, co masz robić.

Maria Andrzejewska

Właścicielka i główna księgowa w biurze rachunkowym Sendevia w Poznaniu. Specjalizuje się w rachunkowości spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Pomaga klientom poczuć się bezpiecznie w obszarze podatkowo-finansowym. Fascynuje się zarządzaniem, planowaniem i budżetowaniem finansów zarówno firmowych, jak i osobistych. Uczestniczka Programu Rozwoju CorazLepszaFirma.pl, która nieustannie pracuje nad rozwojem swojego biznesu.